" برنامه ریزی شهری "

مفهوم شهر و شهر سازی  

مقدمه : شهر یکی از پدیده های ساخته شده توسط انسان در محیط زیست به منظور اسکان ، تامین معیشت ريال داشتن روابط اجتماعی و اقتصادی و... است عموما انسان ها خودشان محل سکونت و نحوه ی زندگی در آن را فراهم نموده اند . احساس نیاز به اسکان در یک منطقه و زندگی به صورت اجتماعی سبب شد تا انسان دست به ایجاد مسکن بزند و این امر سبب ایجاد شهر ها و روستا ها در روی کره زمین به عنوان محلهایی برای استقرار ثابت بشر در محیط زیست شد . بنابر نظر جغرافی دانان ، نحوه زندگی و سکونت انسان دارای دو تقسیم بزرگ کوچ نشینی و یکجا نشینی می باشد .زندگی اجتماعی در تمامی اعصار و مکان ها تحت تاثیر روابط انسان ها با یک دیگر و با سایر جوامع بوده است . شهر ها بایستی بر مبنای نقش ، وظیفه و امکان و استعدادی که دارند انجام وظیفه کنند و به نحوی توسعه یابند که اثرات منفی بر زندگی روستا ها را به حداقل برساند پس برنامه ریزی های شهری ، روستایی  و منطقه ای باید به گونه ای اجرا شود که به سکونت گاهها و فعالیت های انسانی منطقه به صورت یک جامعه بزرگ نگریسته شود که جمعیتش در مناطق مختلف پراکنده شده اند . در برنامه های شهری نباید شهر را جدای از منطقه اس در نظر گرفت بلکه باید برنامه ریزی های شهری و روستایی منطقه پا به پای هم وهمگام با هم به پیش روند . هر یک از تاسیسات شهری نیز از نظر برنامه ریزی و طراحی شهری باید منطق و اساس خود را داشته باشند و به گونه ای طراحی و احداث شوند که بتوانند نیاز های جامعه شهری وروستایی را برآورده نمایند که این مهم نیز بدون داشتن برنامه ریزی اصولی و جامع امکان پذیر نخواهد بود .

شهر چیست؟ شهر مجموعه ای از ترکیب عوامل طبیعی ، اجتماعی و محیط های ساخته شده توسط انسان است که در آن جمعیت ساکن متمرکز شده است .شهر در واقع یک سیستم باز است یعنی از همه جهات نمی تواند کامل باشد پس نمی تواند جدای از سایر مناطق به فعالیت  خود ادامه دهد بنابراین مبادله احتیاجات و ضروریات بین شهر و دیگر واحد های زیستی ، از مهم ترین شرایط ادامه حیات شهرهاست.

تعاریف مختلف شهر

تعریف عددی : مرکزی از اجتماع نفوس که در نقطه ای گرد آمده و تراکم و انبوهی جمعیت در آن از حد معینی پایین تر نباشد . این حد در نقاط  مختلف دنیا به صورت متفاوتی معین می گردد و بستگی به موقعیت مکانی ، زمانی  هر کشوری دارد اما در بیشتر ممالک حد جمعییت شهر 2500 نفر می باشد .

تعریف تاریخی : به نظر برخی جغرافی دانان مراکزی که از قدیم نام شهر به آن ها اطلاق شده است به عنوان شهر شناخته می شوند و به افتخار قدمتی که دارند همیشه بعنوان شهر باقی می مانند .

تعریف حقوقی : طبق این تعریف , شهر ها دارای امتیازاتی هستند که در روستاها وجود ندارد مثلا شهر های قرون وسطایی دارای بازار بودند و می توانستند خدمات نظامی انجام دهند .تعاریف دیگری نیز از شهر ارائه شده است که اهم آنها عبارتند از :

*شهر جایی است که شغل بیشتر مردم آن غیر از کشاورزی باشد . *وجه تمایز بین شهر وروستا سیمای شهرو مناظر و مساکن آن است .* شهر جایی است که در آن انواع مسکن , رفتار, در آمد , سیمای شهر و پوشاک مردم آن با روستا متفاوت باشد .

شهر چگونه بوجود می آید :می دانیم که قدیمی ترین تمدنها در حوزه بین النهرین و دره های رود نیل پدید آمدند و اولین شهر ها نیز در همین مناطق ایجاد شدند . از میان مهم ترین عواملی که سبب پیدایش شهرها شده است می توان به مازاد محصولات کشاورزی, توسعه شبکه راهها و تمایل بشر به ایجاد زندگی دسته جمعی اشاره کرد از این میان توسعه شبکه راهها را می توان یکی از قدیمی ترین عوامل در پیدایش شهر ها دانست . در بررسی منشا پیدایش شهر ها عامل توسعه مبادلات کالا و پیشرفت های تجاری نیز از جمله مواردی است که به ایجاد شهر ها کمک ارزنده ای نموده است .همچنین در ایجاد و توسعه شهر ها نقش عوامل طبیعی مانند آب ,  خاک مساعد و زمین حاصلخیز نیز نقش اساسی داشته اند . از طرفی وجود مامن و پناهگاه و مقابله با حملات دشمنان خارجی نیز از جمله عوامل ایجاد شهر ها در نقش دفاعی بوده است .

عوامل گسترش شهر ها :انقلاب صنعتی و تحولاتی که منجر به به انقلاب در امر شهر نشینی شد سبب استقرار انسان در شهر ها به شیوه ای جدید گردید . مهم ترین عوامل که در رواج شهر نشینی و پیدایش شهر های بزرگ نقش اساسی دارندعبارتند از :

تحول در حمل و نقل و سرعت مبادلات - پیدایش تخصص و تقسیم کار - ازدیاد جمعیت -توسعه مهاجرت ها  - تمرکز صنعت و تجارت  - توسعه مراودات اقتصادی - بالا رفتن سطح درآمد - تنوع در مشاغل - پیدایش وگسترش وسایل ارتباط جمعی

برنامه ریزی و انواع آن:از آن هنگام که انسان برای شناسایی محیط اطراف و تسهیل  در امر زندگی و بر طرف کردن مشکلات و نیاز های خویش به تکاپو پرداخت در حقیقت دست به برنامه ریزی زده  است مثل استفاده از آب رود خانه ها برای کشاورزی وایجاد شهر ها واماکن امن همه در قالب یک برنامه ریزی بوده است . بطور کلی برنامه ریزی عبارت است از یک فعالیت علمی و منطقی در جهت رسیدن به هدف های مورد نیاز جامعه .

انواع برنامه ریزی:از دیدگاه مسائل اجتماعی و اقتصادی , در جهت ارتقاء سطح زندگی جامعه برنامه ریزی به انواع زیر تقسیم می شود .

1-برنامه ریزی کلان (کلی): که به منظور رسیدن به هدف های کلی و عمومی اقتصادی و اجتماعی انجام می گیرد .

2-برنامه ریزی بخشی که بیشتر در بخشهای مختلف تولیدی و اجتماعی صورت می گیرد .

3-برنامه ریزی در سطح  طرح(خرد): که در طرح ها پروژه های داخل بخش صورت می گیرد .

تقسیم بندی های دیگری نیز از نظر برنامه ریزی وجود دارد که اهم آن ها عبارتند از :

1-برنامه ریزی ملی : که در آن برنامه ها و سیاست های توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور و نحوه اجرای آن مشخص می گردد . این برنامه ریزی معمولا هر 5 سال یکبار برای کل کشور انجام گرفته و شامل کلیه سطوح برنامه ریزی است .

2-برنامه ریزی منطقه ای : سیاست های توسعه اقتصادی و اجتماعی یک منطقه یا چند منطقه انجام می گیرد

3-برنامه ریزی شهری: با توجه به اقتصاد و عملکرد عوامل شهر , نحوه استفاده از اراضی شهر , محله بندی, مسکن, ترافیک, فضای سبز و غیره , در رابطه با جمعیت شهر مورد بررسی قرار  می گیرند .

4-برنامه ریزی روستایی: که در آن به مساول و مشکلات روستاها پرداخته می شود

انواع برنامه ریزی از نظر مدت اجرا :برنامه ریزی را از نظر مدت اجرا , جهت بررسی اقدامات انجام شده و جبران اشتباهات یا نواقص می توان به دوره های زیرتقسیم کرد:

1-برنامه ریزی بلند مدت : که دوره اجرای آن بین 10 تا 20 و گاهی تا 25 سال است .

2-برنامه ریزی میان مدت : که مدت اجرای آن بین 3 تا 7 سال می باشد و گاه می تواند به 10 سال هم برسد .

3-برنامه ریزی کوتاه مدت : که مدت اجرای آن بین 1 تا2 سال است .

بطور کلی برنامه ریزی را می توان شامل محور های زیر دانست :منطقه بندی -خانه سازی- سیستم خیابان -ساختمان های عمومی-فضای سبز- امکانات و شبکه حمل و نقل-

مراکز گذران اوقات فراغت :البته شهر به برنامه ریزی های دیگری نیز نیاز دارد که شامل :

1-برنامه ریزی فیزیکی شامل نظام منطقه بندی ,کاربری زمین , خانه سازی, حمل و نقل و تسهیلات عمومی است که باید به موازات برنامه ریزی اجتماعی،اقتصادی انجام گیرد

2-برنامه ریزی اقتصادی : باید قبل از هر چیز دستیابی آسان به شغل و درآمد معقول را امکان پذیر سازد .

3- برنامه ریزی اجتماعی : بر پیشرفت منابع انسانی تاکید دارد و شامل :رفاه اجتماعی و حمایت از خانوار ها -سالم سازی محیط زیست-آموزش و تعلیم و تربیت - بهداشت و درمان - مشارکت شهر وندان در امور مختلف  - حمایت از فقیران -         سیاست برنامه ریزی اجتماعی باید در جهت قطع دور تسلسل فقر در خانوارها حرکت کند .

طرح آماده سازی زمین:آماده سازی زمین را می توان در حقیقت شهر سازی اجرایی دانست به عبارتی هر آنچه که در طرح های جامع و تفصیلی برای شهر اندیشه وتدوین شده است در این مرحله به اجرا در می آید .این اجرا به صورت ترکیبی از قواعد تدوین شده پیشین و آنچه که از لحاظ شهر سازی , مهندسی ساختمان و معماری برای متناسب تر شدن محیط مسکونی لازم است مورد توجه قرار گیرد .آماده سازی زمین مجموعه فعالیت هایی است که به صورت هماهنگ و ضروری در اراضی  متعلق به ساز مان زمین شهری که به منظور ایجاد امکان بهره برداری از اراضی , جهت احداث واحد های مسکونی و تاسیسات وابسته به آنها و رفع نیاز مندی های عمومی انجام می گیرد و شامل : تسطیح زمین , ایجاد شبکه های عبور و مرور, شبکه های آبرسانی و فاضلاب , برق, مخابرات و ... می باشد

برنامه ریزی شهری:برنامه ریزی شهری عبارت است از تامین رفاه شهروندان ,  از طریق محیطی بهتر , مساعدتر, سالمتر, آسانتر, موثرترودلپذیرتر .

فرایند برنامه ریزی شهری:مراحل تهیه طرح شهری به شرح ذیل می باشد :

1-شناخت وضع موجود (مشکلات,امکانات و پتانسیلها) که در آن وضع موجود مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد .2-تدوین اهداف کلی : که بر اساس مشکلات و امکانات صورت می پذیرد . 3-تدوین اهداف جزئی . 4-ارائه راه حل برای هر یک از اهداف جزئی . 5 -ارزیابی راه حل ها و ارائه یک راه حل مناسب .

روش مطالعه وضع موجود شهر:کارشناسان به منظور مطالعه وضع موجود شهر, تمام اجزا عوامل و عناصر شهری , را که در رشد و توسعه وضع موجود و آینده شهر تاثیر بسزا دارند را مورد دقت و مطالعه قرار می دهند . برای این منظور ,  روش های مختلفی وجود دارد . که در ارتباط با تخصص های مختلف وابسته به شهر سازی و اهدافی که مطالعه به منظور رسیدن به آنها انجام می گیرد  , متفاوت است .مطالعه شهر می تواند به چند عنوان مشخص تقسیم بندی شود که عبارتند از :

بررسی شهر در سطح منطقه ای و شناخت حوزه های نفوذی آن.- بررسی های طبیعی و جغرافیایی .- بررسی های تاریخی .- بررسی های جمعیت و عوامل اجتماعی .-بررسی های اقتصادی .- بررسی های فیزیکی (کاربری اراضی, معماری و بافت شهری, مسکن) .- بررسی های تاسیسات و تجهیزات شهری .- بررسی ترافیک و شبکه ارتباطی .

مطالعات منطقه ای: این مطالعات در حقیقت به منظور شناخت متقابل حوزه های نفوذی شهر و جایگاه آن در سطح منطقه و نفوذ اگاهی از امکانات و استعدادها و مشکلات و محدودیت ها ی توسعه اجتماعی و اقتصادی شهر و حوزه نفوذی آن صورت می گیرد. اهم این مطالعات عبارتند از:

1-       بررسی  قلمرو جغرافیایی در منطقه ای که شهر در آن واقع شده است شامل:موقعیت و خصوصیات جغرافیایی و مشخصات اقلیمی

2-       بررسی حمل ونقل و شبکه های ارتباطی منطقه شامل:راههای شوسه و آسفالته و خاکی - راه آهن - راههای هوایی -  بنادرو.......

3-       بررسی جمعیت در سطح منطقه شامل :تعداد و درصد جمعیت بر حسب زن و مرد , روستایی و شهری , فعال  و غیر فعال بودن . - میزان مهاجرت ها

4-       بررسی آ»وزش و پرورش شامل:میزان جمعیت باسواد ,   تعداد مراکز آموزشی , تعداد کارکنان

5- بررسی بهداشت و مراکز درمانی شامل : تعداد بیمارستانها , درومانگاهها, مراکز اورژانس وموقعیت آنها-  تعداد پزشکان وکادر بهداشتی.- بیماریهای بومی منطقه و.

6- کشاورزی و دامداری شامل :سطوح زیر کشت  - میزان تولید و بازدهی محصول – کیفیت خاک – منابع آب و میزان مصرف آن – بازار فروش و نوع محصولات  - تعداد کشاورزان – تعداد دامها و .....

1-وضعیت صنایع شامل :- تعداد و انواع کارخانجات و مراکز صنعتی و مساحت هر یک .-  منابع و مواد اولیه و میزان تولید محصولات و بازارهای فروش-.تعداد کارگران و........

مطالعات طبیعی وجغرافیلیی:این مطالعات بیشتر بر شناخت طبیعی بر شناخت شهر و ناحی اطراف آن  وتاثیراتی حه بر کالبد فیزیکی شهر می گذارد , تاکید دارد . بدیهی است که آب و هوا بشترین نقش را در کالبد فیزیکی شهر و دوران زندگی روزمره و دیگر عوامل فیزیولوژیکی , روانی وروحی جمعیت , دارد . مهمترین این مطالعات عبارتند از:

1-       وضع طبیعی از جمله پستی و بلندی , زمین شناسی , خاک و انواع آن  و تاثیری که این عوامل در جایگزینی شهر و تراکم انسانها  و سیمای جغرافیایی شهر دارد.

2-       بررسی پوشش گیاهی منطقه از جمله نوع گیاهان , جنگلها , مراتع , باغات, و مساحت آنها

3-       برسی معادن در سطح منطقه از جمله انواع و موقعیت معادن و اهمیت اقتصادی آن ؤ ذخیره های پیش بینی شده و در حال بهره برداری.

4-       بررسی وضعیت زلزله در سطح منطقه .

5-       بررسی آبهای سطحی از جمله رودخانه ها و دبی آنها  و استفاده ای که از آن  می شود, کیفیت  آب ,تعداد چاهها و میزان برداشت.

6-       بررسی آبهای زیر زمینی از جمله سفره های زیر زمینی , کیفیت , عمق ,سطح و شیب آب , تعداد چاه ها و میزان برداشت .

7-     مشخصات مربوط به وضع طبیعی شهر از جمله موقعیت عمومی, خصوصی , و ریاضی شهرستان , بررسی ارتفاعات , عوامل اقلیمی و جریانات آب  و هوایی و نقش آنها در توسعه و گسترش شهر و......

مطالعات  تاریخی :شامل :پیدایش اولیه و نقطه اولیه ایجاد شهر .- عامل یا عوامل ایجاد شهر . - مقر ابتدایی شهر و ارزش آن به هنگام انتخاب مکان . - نقش عوامل طبیعی پیرامون شهر در پیدایش و موقعیت شهر. - مراحل گسترش تاریخی شهر . - نقشه های مختلف در ادوار تاریخ. - وجه تسمیه شهر. - تاثیر عوامل طبیعی , اجتماعی و اقتصادی بر شهر در دورانهای مختلف . -آثار تاریخی و ابنیه هایی که می بایستی در تغییرات جدید شهر حفظ گردند.

بررسی جمعیت وعوامل جمعیتی: شامل :

1-بررسی جمعیت شامل:توزیع جنسی , ساخت و ترکیب سنی جمعیت. - رشد متوسط سالیانه. - بررسی وضع وضع خانوار از نظر مشاغل یکاری, سواد, صنایع و ..... - وضع کل اشتغال و بیکاری. - مهاجرت

2-بررسیهای اجتماعی , اقتصادی , و جامعه شناسی شهر شامل:جنس وسن افراد خانوار در شهر- محل تولد - جمعیت فعلی شهر. - تراکم خالص و ناخالص مسکونی.-جمعیت بیکار و شاغل و ..... --    برای یررسی موارد فوق استفاده از پرسشنامه از کار آمدترین راهها می باشد.

بررسی اقتصاد شهر و منطقه : برای بررسی وضع اقتصادی شهر , هدفهای زیر مورد نظر است: ساخت اقتصادی منطقه , جمعیت وخصوصیات اقتصادی آن , تولیدات ناخالص داخلی ¸رابطه ساخت اقتصادی منطقه با بخشههای صنعتی , کشاورزی , بررسی خرده فروشیها , بررسی عمده فروشیها ,

بررسی خدمات و غیره .: برای بررسی و مطالعه موارد فوق  , اقدام به تنظیم و توزیع پرسشنامه ضرورت دارد به عنوان نمونه تعدادی از این پرسشنامه ها در ذیل آورده شده است:

واحدهای خدمات: رشته فعالیت - تعداد کارکنان - حجم دریافتی ماهیانه از ارائه خدمات چه مبلغ است ؟  - درآمد ماهیانه پس از کسر هزینه چه مبلغی است؟ -چه سهمی از درآمد ماهیانه بطور متوسط به توسعه کارگاه اختصاص می یابد.

 بانکها: نام بانک - تعداد شعبات بانک در شهر  - تعداد کارکنان بانک - درصد پس انداز مردم در بانک جه میزانی است؟ - اعتبارات اعطایی بانک در سالهای گذشته چگونه بوده است؟ - هزینه کل بانک طی سال گذشته - سهم استفاده از اعتبارات در شهر در مقابل استان  -سهم اعتبارات بانکی و بازار پول غیر بانکی و پس انداز  , چه اندازه است؟

شرکت های بیمه: نام شرکت - تعداد کارکنان -تعداد نمایندگی ها در شهر  - در مورد بیمه های آتش سوزی, اتومبیل و عمر, حق بیمه در یافتی و خسارت پرداختی , تعداد بیمه شدگان وتعداد خسارات پرداخت شده چه مبلغ است  -سهم بیمه ساکنا ن شهر در مقابل شهر ها ومناطق روستایی منطقه چه اندازه است ؟

بررسی های فیزیکی

الف- مطالعات کاربری زمین یا نحوه استفاده از اراضی: منظور از مطالعه کاربری زمین , تهیه اطلاعات اساسی درباره  ویژگی های زمین و فعالیت های مختلفی که در آن صورت می پذیرد, می باشد. از این اطلاعات برای تجزیه و تحلیل نحوه استفاده از زمین در وضع موجود وتهیه نقشه ای که در آینده نحوه استفاده از زمین را معین نماید استفاده می شود . بطور کلی نحوه استفاده از زمین عبارت است از آنکه بدانیم در وضع موجود پراکندگی انواع فعالیت های شهری مانند مسکونی- در مانی – راهها ومعابر – آموزشی ومانند آنها به چه صورتی است و از کل مساحت شهری ,نسبت هر یک از کاربری های زمین چقدر است وهر یک از فعالیت ها در چه مساحتی و به چه صورت هایی در سطح شهر پراکنده شده اند :  و رابطه آنها با یکدیگر چیست و تا چه حد و اندازه دارای یک ارتباط منطقی و کارا هستند .

برای مطالعات کاربری زمین بررسی های اساسی لازم است ، که بایستی مورد دقت قرار گیرند  تا استفاده  ، عدم استفاده ، یا سوء استفاده از مصرف اراضی را معلوم نماید  این مطالعات شامل موارد ذیل می باشد :

1-جمع آوری اطلاعات در مورد فیزیوگرافی شهر که منظور تهیه نقشه هایی است که توپوگرافی و پستی و بلندی زمین را نشان می دهد .

2-بررسی نحوه استفاده از زمین: ( تاسیسات مسکونی ، تجاری ، اداری، آموزشی،بهداشتی،تفریحی ،ورزشی ،ارتشی وانتظامی ،مذهبی ، قبرستانها ، عمومی ، ارتباطی ، زیر بنایی ، صنعتی ) این مطالعات بایستی شامل میزان مساحت هر یک از کاربری ها و در صد هر یک نسبت به شهر باشد ، ضمن آنکه اراضی بایر و استفاده نشده را مورد مطالعه قرار می دهد .

-بررسی الگوی استفاده از زمین های کاربرد نشده . - بررسی ساخت و کیفیت محیط (مطالعات سیمای شهر)

-تامین سرمایه گذاری در زمین و بازگشت آن (مثلا پیشنهاد در مورد تاسیسات مربوط به بخش عمومی) - ارزش زمین

-مطالعه گرایش های مردم نسبت به نوع ومصرف زمین که این امر به گرایش های سنتی ، مذهبی ، اقتصادی و اجتماعی مردم بستگی دارد .

در تقسیم انواع کاربری های زمین نیز ،نظریات مختلفی وجود دارد که عبارتند از :

1-کاربرد مسکونی(با توجه به نوع تراکم های کم ، متوسط وزیاد) 2 -کاربرد اداری 3- کاربرد تجاری شامل: خرده فروشی ها - عمده فروشی ها - دفاتر خصوصی - خدمات  - بانک ها - هتلها

2-کاربرد آموزشی (مهد کودک ، کودکستان ،دبستان ، مدرسه راهنمایی ، دبیرستان ، مراکز آموزشی بالاتر از دیپلم ).

1-     کاربرد درمانی و بهداشتی شامل : درمانگاهها و مراکز درمانی و فوری – بیمارستانها -سایر خدمات درمانی ( مانند: آزمایشگاهها ، رادیولوژیها ،بخش های تزریقات و مطب) . - گرمابه های عمومی - توالت های عمومی

3-کاربری تاسیسات تفریحی و گذران وقت شامل :پارکها و فضای سبز - سینماها و تاتر ها- تاسیسات ورزشی

4-کاربری تاسیسات عمومی شهری شامل : مساجد و مراکز مذهبی - کتابخانه ها – گورستانها - جایگاههای توزیع بنزین – کشتارگاهها -پست

5-کاربرد تاسیسات زیر بنایی شهری :آب  - برق-تلفن – فاضلاب - گاز

6-کاربرد صنایع: صنایع سبک - صنایع سنگین

7-کاربرد راهها و شبکه های ارتباطی : کوچه ها و خیابانها- راه آهن -فرودگاه

8-عوامل طبیعی در داخل محدوده شهر (مثل رودخانه ، سیل ، تپه یا کوه)

9-باغات و مزارع

انواع نقشه های کاربری زمین

-نقشه هایی که به عنوان نقشه های مهندسی شناخته شده اند و تجهیزاتی مانند شبکه آب ، برق ، تلفن ، فاضلاب ، گاز و مانند آنها را نشان می دهند .

-نقشه هایی که حدود قطعات زمین در آنها مشخص شده است و به نقشه های ثبتی و مالیاتی شهرت دارند.

-نقشه هایی که ساختمانها را نشان می دهند .- نقشه هایی که شبکه ارتباطی وشاهراهها را نشان می دهند .

-نقشه هایی که تاسیسات عمومی شهری مانند:پارک ها ،مراکز ورزشی ،مدارسف ادارات، بیمارستانها و نظیر آنها را نشان میدهند .

-نقشه هایی که ساختمانها وتیپ معماری و بافتشهر از نظر ساختمانی ،سبک بناها،تراکم ساختمانها ،طبقات ساختمانی و مانند آنها را بیان می کنند.

-نقشه هایی که به عوامل اجتماعی شهر مربوط می گردند مانند:نقشه ی محلات ،محدوده محلات، تراکم و پراکندگی جمعیت در محلات .

-نقشه هایی که عوامل طبیعی و تاریخی شهر را بیان می کنند مانند : نقشه های شیب وپستی و بلندی زمین، گسترش تاریخی شهر،عوامل طبیعی داخل شهر.

این نقشه ها می تواند مقیاسهای مختلفی باشد . ولی معمولا برای شهرهای کوچک وکمتر از 25000 نفر ، نقشه های 1:2500و برای شهرهای بیش از آن نقشه های 1:10000 یا 1:5000 و یا توام :(1:2500 ، 1:5000 و1:10000 )استفاده گردد . البته این امر  به وسعت و گستردگی شهر ومطالعه ی قسمت یا قسمتهای گوناگون شهر مربوط می شود 

در رابطه با نقشه کاربری در وضع موجود که عبارت است از نقشه هایی که موقعیت تمام کاربری های زمین و پراکندگی های آنها را نشان داده باشد بایستی مساحت شهر ، مساحت هر یک از کاربرد ها ، رابطه آنها با یکدیگر و شهر ونوع پراکندگی آنها ، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و مشکلات و مسائل شهری ، در ارتباط با جمعیت ساکن در آن و نیاز های جمعیت بررسی شود .

ب- معماری و بافت شهر :این مطالعه جهت دستیابی به اهداف مطالعاتی ذیل است .

-بررسی بافت شهر و ویژگی های معماری و مطالعه ی گوناگونی (تیپولوژی )معماری آن.- مناطق قدیم شهر (بافت مناطق قدیم شهر ، ویژگی های معماری مناطق قدیمی، بررسی چند واحد مسکونی از مناطق قدیمی )-مناطق حاشیه ای (بافت مناطق حاشیه ای شهر ، ویژگی های معماری مناطق حاشیه ای)

-بررسی محله های شهر و مراکز آنها (ویژگی های عمومی محله های شهر و مراکز آنها ، بررسی چند نمونه از مراکز محله های شهر ).

-تاثیر عوامل طبیعی و جغرافیایی و تاریخی یا هر عاملی که در تیپولوژی معماری شهر موثر بوده است .- تاثیر متقابل معماری مناطق قدیمی و جدید با عوامل اجتماعی شعر .

-ارائه عکس های مختلفی که نمودار وضعیت بافت های قدیمی – جدید و حاشیه ای باشد .

پ- مسکن :برای این مطالعات بررسی عوامل زیر ضروری می باشد :تقسیم بندی شهر به مناطق مختلف و بررسی جمعیت هر منطقه - بررسی واحد های مسکونی از نظرعمر ، سطح زیربنا ،جنس، نوع سقف، ارتفاع، عناصر تشکیل دهنده ،  تجهیزات و ...

-مساحت و ارزش زمین .

بررسی تاسیسات و تجهیزات شهری:در این بررسی ها مطالعه ی موارد ذیل مورد توجه می باشد :بررسی وضع مراکز آموزشی ، بهداشتی درمانی ، مراکز تفریحی، سینماها ، پارکها و فضاهای سبز ، موزه ها و کتابخانه ها ، آتش نشانی ، فاضلاب ، سیستم زه کشی و دفع آبهای سطحی، بررسی گورستانها،تاسیسات ورزشی ، شبکه آب رسانی ، شبکه برق ،شبکه تلفن ،مخابرات و رادیو – تلویزیون ، پست ، هتلهاومسافر خانه ها، ترمینال ها و ایستگاه های باربری ، راه آهن ،فرودگاه، شبکه گاز رسانی ، جایگاه بنزین، ادارات و سازمانها، موسسات و بانک ها، مساجد ومعابد ، انجمن ها و کلوپ ها، شیرخوارگاهها ومهد های کودک ، نوان خانه ها و تیمارستانها ، میادین و فضاهای شهری ،جمع آوری و دفع زباله ، رستورانها و اغذیه فروشی ها و ...  .. برای هر یک از تاسیسات فوق به نسبت تعداد موجود آنها در سطح شهر ، بررسی به عمل آمده که ای بررسی ها توسط تنظیم پرسش نامه و سپس مراجعه به سازمانهای اداره کننده  این تجهیزات و تاسیسات و تکمیل پرسش نامه ها و دسته بندی ونتیجه گیری از آنها صورت می گیرد .

اینک به شرح مواردی که می بایستی مورد بررسی قرار گرفته و از طریق پرسش نامه یا تحقیق محلی بدست آید می پردازیم :

تاسیسات آموزشی: نوع مرکز آموزشی ( کودکستان ، دبستان ، راهنمایی، دبیرستان ،هنرستان، پسرانه، دخترانه) - عمر ساختمان -سال تاسیس. -آیا ساختمان مدرسه به همین منظور ساخته شده؟- مالکیت ساختمان - تعداد کلاس ها . - تعداد طبقات. - تجهیزات آزمایشگاهی . - تعداد سالن های عمومی بزرگ . - تعداد کتب در کتابخانه مدرسه

تعداد دانش آموزان .متوسط دانش آموزان در هر کلاس . -تعداد محصلینی که ترک تحصیل کرده اند . -تعداد آموزگاران و دبیران (و تحصیلات آنها) . - تعداد کارمندان و مستخدمین . - سطح کل طبقات .- سطح زیر بنا . -مساحت کل زمین . -مساحت فضای باز .-تجهیزات و وسایل ورزشی .-تعداد وسایل سمعی و بصری .-آیا در مدرسه کلاسهای شبانه تشکیل می گردد ؟-تعداد کلاس ها و دانش آموزان شبانه بر حسب مرد و زن .-آیا در مدرسه کلاس های نهضت سوادآموزی تشکیل می گردد (تعداد دانش آموزان )؟

برنامه ها و طرح های آینده .

مهد های  کودک و شیر خوارگاه ها:مساحت کل -زیر بنا و طبقات-سال تاسیس-کادر موجود-تعداد کودک و یا افراد ساکن ( بر حسب سن و جنس)-تجهیزات و تاسیسات .ساعت کار .-محل تامین کمک ها .-سیستم اداره موسسه (دولتی – خصوصی)-نواقص و مشکلات .-طرح ها و برنامه های آینده .-مالکیت زمین و نحوه تصرف واحد .

سینماها و تاتر ها : نام و محل  -سازمان مسئول و اداره کنندن  -سال تاسیس .-آیا ساختمان به همین منظور ساخته شده ؟تجهیزات ایمنی و ساختمانی .-:عمر ساختمان  .مساحت زیر بنا  .- تعداد صندلی  .- درجه سینما  .-تعداد مشتری روزانه  .-آیا سینما دارای پارکینگ است ؟- امکانات توسعه و برنامه های آینده .-ساعات نمایش فیلم  .

پارک ها و فضای سبز :نام ومحل نوع پارک .-سازمان مسئول .-مساحت پارک به هکتار .- تاسیسات موجود در پارک (کتابخانه ، رستوران، کیوسکهای غذا، زمین ورزش، زمین بازی کودکان، استخر شنا، دریاچه) .-تجهیزات موجود پارک (گلخانه،شیرآب، روشنایی پارک، نیمکت ها، توالت عمومی، دفتر) .-نقایص موجود از نظر مسئولین  .-دسترسی و امکانات توسعه  .-تعداد افراد بازدید کننده از پارک در روز های مختلف .-تعداد پارکینگ و ظرفیت آنها در پارک یا اطراف آن .

هتلها و مسافرخانه ها: نام ومحل هتل یا مسافر خانه .-سازمان مسئول اداره کننده  .-درجه هتل یا مسافر خانه .-سال تاسیس و عمر ساختمان .-آیا ساختمان به همین منظور ساخته شده است ؟-تعداد طبقات .-سطح کل ساختمان .-مساحت فضای باز .-تعداد اطاق ها (یک تختخوابی، دوتختخوابی،3و4 تختخوابی،آپارتمان)-تعداد اطاق های دارای حمام .-تاسیسات هتل یا مسافرخانه .-غذا خوری .-سالن میهمانی .-استخر شنا .-پارکینگ .-تجهیزات هتل و مسافر خانه .-تهویه مطبوع و کولر .-آب گرم و سرد .-تجهیزات ایمنی-سردخانه و یخچال .-تلفنهای فرعی .-تعداد کادر اداره کننده .-تعداد مسافر روزانه به طور متوسط ( بهار-تابستان- پاییز – زمستان )-برنامه گسترش و توسعه هتل یا مسافر خانه .- دسترسی و امکان توسعه .-ظرفیت پارکینگ (در صورتیکه هتل یا مسافر خانه دارای پارکینگ باشد .

بیمارستانها ، درمانگاهها و مراکز بهداشت:-نام محل   -نوع مرکز بهداشتی (بیمارستانها ، درمانگاهها و مراکز بهداشتی)-درجه تخصص ونوع فعالیت .-سازمان مسئول و اداره کننده .-نحوه اداره(دولتی – خصوصی)-سال تاسیس .-آیا ساختمان به همین منظور ساخته شده؟-عمر ساختمان .-تعداد طبقات .-مساحت .-مساحت فضای باز-مساحت زیر بنا و سطح طبقات .-تعداد اطاق ها وتختخواب در اطاق .-تعداد پزشک ، پرستار و بهیار .-تعداد کارمندان و پرسنل .-تجهیزات بیمارستان (آزمایشگاه – اطاق عمل – رادیولوژی – اورژانس – آمبولانس – دارو خانه – بانک خون – واکسیناسیون – سایر ).-بخش های مختلف بیمارستان .-تعداد بیماران بستری شده در سال گذشته در بخش های مربوطه .-تعداد مراجعین سرپایی در سال گذشته .-آمار بیماری ها و تعداد بیماران مبتلایی که در سال گذشته به این مرکز برای مداوا مراجعه کرده اند .-به طور متوسط روزانه چند نفر به مرکز بهداشتی مراجعه می کنند(سرپایی – بستری).-تاسیسات ساختمان (آتش نشانی – آسانسور – تهویه مطبوع – عایق صدا – موتور برق و...).-نواقص مرکز بهداشتی .-امکانات توسعه بعدی .-پارکینگ .-برنامه های توسعه آینده .

جایگاههای توزیع بنزین :نام و محل جایگاه .-مساحت کل و مساحت زیر بنا .-حجم انبارهای ذخیره بنزین بر حسب بنزین –نفت گاز – بنزین سوپر – نفت و غیره به تفکیک .-سال تاسیس جایگاه .-متوسط فروش روزانه بر حسب لیتر به تفکیک نوع فرآورده .-آیا جایگاه مجهز به تجهیزات ایمنی و آتش نشانی است ؟-تعداد دستگاه های انتقال بنزین به وسایل نقلیه موتوری بر حسب نوع مواد سوختی .-کادر اداره کننده جایگاه .-تعداد اتومبیل ها یا وسایل نقلیه ای که روزانه از جایگاه استفاده می کنند .-امکانات توسعه .-محل تامین بنزین .-نواقص از نظر مسئولین .

موسسات باربری و مسافربری: نام ومحل موسسه .-مساحت توقفگاه .- مساحت زیربنا .- مساحت انبار .-مساحت پارکینگ ها .-میزان بار حمل شده در روز .-تعداد مسافر حمل شده از شهر به مقاصد مختلف و بالعکس .-تعداد دستگاه های اتوبوس و مینی بوس و کامیون .-آیا کالا و مسافرین بیمه می باشند ؟-آیا وسایل حمل و نقل بیمه می باشند ؟-تعداد کادر موجود .-چند درصد از مسافرین و کالا از دهات اطراف می باشند(به تفکیک)-طرح ها وبرنامه ها ی توسعه آینده .

گورستانها: نام ومحل گورستان .-مساحت گورستان .-مساحت اشغال شده .-مشخصات غسالخانه .-ظرفیت غسالخانه .-ظرفیت گورستان -تعداد کادر موجود .-تعداد سالن های موجود .-وضع گورستان از نظر بهداشتی .-متوسط تدفین بطور روزانه .-فاصله گورستان تا شهر .-تعداد آمبولانسهای موجود .

تاسیسات ورزشی:  نام ومحل .-سازمان مسئول و اداره کننده .-آیا ساختمان به این منظور ساخته شده ؟-تجهیزات ساختمانی و ایمنی .-مساحت کل و زیر بنا .-عمر ساختمان

- تعداد اعضاء .- تاسیسات وتجهیزات ورزشی .-کادر اداره کننده .-ظرفیت .-امکانات توسعه .

موزه و کتابخانه  :تعداد کتاب هایی که در کتابخانه موجود است .-تعداد صندلی ها ومیز های مطالعه .-جمعیت استفاده کننده از کتابخانه در روز .-نوع جمعیتی که از کتابخانه استفاده می کنند .-ساعت کار کتابخانه وتعداد کار .-تجهیزات ایمنی کتابخانه از نظر آتش سوزی .-در صورتیکه در جوار کتاب خانه موزه وجود دارد :-نوع آثاری که در موزه نگهداری می شود .-ساعت کار موزه .-مساحت کتابخانه و موزه .-مساحت زیربنا .

فرودگاه: سال تاسیس .-مساحت کل -مساحت ساختمان .-طول – حریم – عرض و مساحت باند موجود .-تعداد پرواز های روزانه  (از شهر به چه مقصد هایی و بالعکس ) .-تعداد مسافرین ورودی و خروجی شهر از طریق فرود گاه .-مقدار بار حمل شده به شهر و از شهر بر حسب سالهای مختلف .-تاسیسات و تجهیزات فرود گاه (رستوران – سالن انتظار – تجهیزات ایمنی – آتش نشانی – فرستنده و گیرنده بی سیم – انبار توشه) .-آیا از هوا شناسی استفاده می شود ؟-فاصله فرود گاه تا شهر - نوع و تعداد وسائط حمل و نقل بین فرودگاه و شهر .-پارکینگ ها .

ادارات و موسسات دولتی .-نام ومحل موسسه یا سازمان .-تعداد کارمندان ونوع مدرک تحصیلی .-عمر و ظاهر فیزیکی و مالکیت بنا .-مساحت کل و مساحت زیر بنا .-تعداد طبقات و جنس مصالح ساختمانی .-تجهیزات ساختمانی .-آیا ساختمان به همین منظور ساخته شده است ؟-امکانات توسعه ساختمان کنونی .-نواقص موجود .

پست :محل اداره پست و شعبات آن در شهر .-تعداد کادر اداره کننده و تجهیزات آن (موتور – ماشین و...- تعداد متوسط نامه ها یی که در روز در شهر توزیع می شود .-تعداد صندوق های پست در شهر ونحوه توزیع آن .-عمر ساختمان اداره های پست به تفکیک .-برای چند نفر یک صندوق پست وجود دارد .-مساحت کل .-مساحت زیربنا و طبقات .-دسترسی و امکانات .-موقعیت صندوق ها ودفاتر پست روی نقشه .

تلفن شهری

تاریخچه (خصوصیات اولین شبکه تلفن – اولین اقدامات شرکت تلفن قبلی – خصوصیات سیستم مرکزی باطری دار)-سیستم تلفن خودکار (طول شبکه – تعداد مشترکین – میزان سرمایه گذاری ).- میزان ظرفیت .

- وضع موجود شبکه تلفن (طول ونوع شبکه – مقدار کابل به کار رفته – نوع تقسیمو اتصال ها – تعداد شماره تلفن – تعداد مشترکین – تعداد متوسط مکالمات نسبت به بخش های مختلف تجاری – اداری – صنعتی ) - مقایسه مشترکین تلفن با سایر شهر های ایران با توجه به جمعیت .- تعداد تلفن همگانی وموقعیت آنها .- مشخصات شبکه .

آیا از شاهراه مخابراتی استفاده می شود / در صورت مثبت بودن مسیر شاهراه .- ظرفیت نهایی شبکه موجود بر حسب تعداد کانال تلفن .-تعداد متوسط مکالمه مسکونی  - موسسات خصوصی – عمومی – مکالمه ماهیانه یک مشترک به طور متوسط – مکالمات سالیانه .-متوسط مکالمات برای هر دستگاه تلفن .- منحنی تعداد سرانه مکالمات شهری به محصول ناخالص ملی . - منحنی تعداد مشترکین به تعداد مکالمات شهری روزانه .- میزان احتیاجات – درصد مردمی که از آن استفاده می کنند .- نقشه شبکه تلفن .

مخابرات – رادیو وتلویزیون  

انواع فرستنده ها.- نوع جتهیزات (قدرت – خصایص آنتنها – حوزه پوشش رساندن برق ) .- تعیین نحوه مدولاسیون سمعی و بصری از محل تولید به محل فرستنده .

-استفاده فرودگاهها از شبکه مخابرات .-جمعیت تحت پوشش فرستنده ها .-هزینه تاسیس فرستنده ها .-استفاده اداره هواشناسی – راه آهن – راهداری – بانک ها – آب و برق و غیره  .-تجهیزات ساختمانی .-کادر فنی .-تاسیسات موجود ، خصوصیات ، ظرفیت  .-تعداد تقریبی گیرنده های تلویزیونی ورادیویی که از برنامه های رادیو تلویزیون استفاده می کنند .-افزایش و درصد بینندگان تلویزیون .-مدت ساعت پخش برنامه ها .

شبکه برق

الف – تاریخچه (قبل از تحویل به برق منطقه ای ):نحوه و تاریخ شروع تولید برق .- تعداد کارخانه های خصوصی و نام آنها ، کل قدرت ، مشخصات مولد ها و شبکه توزیع ، تعداد مشترکین ، قیمت هر کیلو وات ساعت برق .- نمودار میزان تولید نیروهای برق (از سال شروع تا سال تحویل به برق منطقه ای ).- آمار مصرف در بخشهای مسکونی ، تجاری ، صنایع کوچک ، صنایع بزرگ ، روشنایی معابر ، مقدار افت پس از تحویل به برق منطقه ای .

ب – وضع موجود : آمار مصرف در بخشهای صنعت ، کشاورزی ، خدمات مسکونی و تجاری .-تاریخ تاسیس برق منطقه ای ، خلاصه اقدامات انجام شده در سالهای مختلف .

-در حال حاضر چند کارخانه برق در شهر وجود دارد (مراکز تولید نیرو ) .- مشخصات ، قدرت ، مقدار مصرف سوخت ، ساعهاتی که در شبانه روز کار می کنند .- میزان مولد ها در ساعات پرمصررف بر حسب مگاوات .- مشخصات شبکه توزیع نیرو .- طول و مشخصات کابل های هوایی (نوع کابل ، طول به متر ، در صد از کل سیستم توزیع )- طول و مشخصات کابل های زیر زمینی (مقاطع مختلف کابل ها ) .-  پستهای فشار قوی و فشار ضعیف .- سیستم روشنایی معابر و خیابان ها (نوع کلید ها و تامین نور کافی ).- آمار و درصد مصرف در بخش های صنعت ، کشاورزی و خدمات .- تعداد مشترکین مسکونی ، تجاری ، صنایع کوچک و صنایع بزرگ  .- قیمت برق در بخش های مختلف .- هزینه سیستم موجود .- تعداد مهندسین و کارکنان .- تجهیزات و دایره های مختلف فنی .

زهکش آب باران: مشخصات شبکه زهکشی موجود ( نوع – طول – مصالح به کار رفته – زهکشی اصلی – مقطع ) .- مشخصات سیستم تخلیه . - میزان احتیاجات .- حجم آب زهکشی (مشخصات موقعیت جوی و اقلیمی).- حد متوسط ریزش سالیانه .- شیب اصلی شهر و سرعت دفع آب .- احتیاجات به سیل گیر و غیره .- مسیر اصلی جمع شدن آب باران (آب در چه جایی انبار می شود ). - زهکشی اصلی شهر . - مسیلهای طبیعی (برای آب شهر ، آب خارج شهر ). -آیا شهر از لحاظ سیل در معرض خطر قرار دارد ؟- آیا تمام مسیل ها رو باز هستند (چند درصد سر پوشیده است )؟- مسیل ها برای کشش آب باران کافی می باشند ؟ - در صورتیکه شهر در معرض خطر سیل قرار دارد آیا سیل بندی نیز ساخته شده ؟ - در صورت وجود سیل بند مشخصات آن چیست( طول و مواد بکار رفته ) ؟- نقشه مسیل های سر پوشیده و شبکه زهکشی شهری .

کشتار گاهها :نام ومحل کشتارگاه .-سال تاسیس و امکان توسعه .-آیا ساختمان به این مقصود ساخته شده ؟تجهیزات ساختمانی کشتارگاه چیست؟- عمر ساختمان و سازمان مسئول و اداره کننده کشتارگاه .- مساحت کل وزیربنا .- آیا دامپزشک مسئول دارد ؟- کادر موجود .- نحوه نگهداری گوشت (دستگاههای سرد کننده ).- تهیه آمار از مقدار مصرف گوشت و تعداد ذبح روزانه بر حسب نوع دام و بهداشت عمومی .- محل نگهداری دامهای زنده .- ظرفیت کشتارگاه موجود .- آیا کشتارگاه دارای آب تصفیه شده می باشد ؟- آیا کشتارگاه دارای سیستم جمع آوری و تصفیه و دفع پس آب می باشد ؟- موقعیت کشتارگاه نسبت به شهر روی نقشه با ذکر فاصله .- آیا در جوار کشتارگاه صنایع غذایی احداث شده است؟در صورت مثبت بودن پاسخ ، ظرفیت هر یک از آنها

شبکه آب آشامیدنی شهر – تاریخچه -  تعداد انشعابات و تعداد افرادی که از این انشعابات استفاده می کنند .- تعداد شیر های برداشت عمومی و تعداد و درصد افرادی که از آنها استفاده می کنند .- مصرف سرانه آب در فصول مختلف .- مانع آب مورد استفاده شبکه آب (رودخانه – چشمه – قنات – چاه)- قیمت آب و حق کنتور و متر مکعب آب .-منابع ذخیره و توزیع و تعداد گنجایش آب .- لوله آب نصب شده (قطر لوله و طول آن به کیلومتر ).-فشار متعارف آب در لوله ها چند اتمسفر (حداکثر ، حداقل) است .- تغییرات و گسترش شبکه لوله کشی از بدو تاسیس تا کنون .- مشخصات تصفیه خانه ها ، ظرفیت هر یک ( نوع تصفیه ) .- کیفیت شیمیایی آب (مقدار سختی وسایر مواد شیمیایی برای هر یک از منابع آب موجود ).- بررسی مناطق پر آب و نحوه انتقال آن به مناطق مورد احتیاج .- امکانات بالقوه آبی در ناحیه (آبهای زیر زمینی و سطحی ).- امکانات و قدرت تاسیسات آبی موجود .ئ- سیستم انتقال آب از منابع مختلف به مخازن و از مخازن به شهر .- هزینه هر متر مکعب آب .-هزینه سیستم موجود .-هزینه های انشعاب .

-قدرت پمپ ها و موتور و تعداد ساعات کار روزانه و نوع آنها .- حداکثر ظرفیت – طول عمر مفید لوله ها  .- اقداماتی که در جهت جلوگیری از آلودگی آبها انجام می شود .-چگونگی آموزش و تربیت کادر فنی .- بررسی مناطق و واحد های صنعتی و یا سایر تاسیسات شهری که آب لوله کشی ندارند و برآورد مصرف روزانه و ماهیانه آنها .- بررسی آب مصرفی فضای سبز موجود شهر .- میزان کل مصرف آب نسبت به بخش های مختلف در 24 ساعت .- سرانه مصرف روزانه آب .

تاسیسات فاضلاب شهری :سازمان مسئول .-  خصوصیات سیستم تصفیه موجود . - محل دفع فاضلاب .- نسبت جمعیت استفاده کننده از شبکه به کل جمعیت .- میزان اعتبار در برنامه های عمرانی .- کیفیت آلودگی احتمالی آبهای زیرزمینی توسط فاضلاب .- میزان نفوذپذیری فاضلاب طبقات زمین .- آیا تراکم آینده جمعیت به فاضلاب جدیدی احتیاج دارد ؟- مسیرهای اصلی فاضلاب روی نقشه .- امکان ایجاد کارخانه کود شیمیایی و کود سازی .- نوع چاههای دفع فاضلاب (حداقل و حداکثر عمق ).- سرانه تولید فاضلاب بر حسب بخشهای مختلف .- سیستم جمع آوری فاضلاب (ثقلی – فشاری و... )- نوع لوله های انتقال فاضلاب ( قطر – نوع و طول لوله ).- آیا فاضلاب در واحد های خصوصی تصفیه می گردد (منازل – هتلها – مسافرخانه ها – مدارس – کارگاهها و کارخانجات )؟- نقایص موجود از نظر مسئو لین .- مقدار فاضلاب با در نظر گرفتن واحد های صنعتی ، کشتارگاهها و غسالخانه ها، حمامها ، هتلها، مدارس ، اماکن عمومی بزرگ و کوچک ، اماکن مسکونی و غیره از نظر تعداد ، ظرفیت، موقعیت با ذکر نوع فاضلاب

سیستم جمع آوری دفع زباله: سازمان مسئول و اداره کننده .- تعداد جایگاههای دفع موقت زباله در شهر و محل آنها .- تعداد ماشینئ های حمل زباله . - تعداد کادر موجود حمل زباله .-محل تخلیه دائمی زباله .-فاصله محل دفع زباله و موقعیت آن نسبت به شهر .-آیا از زباله به عنوان کود شیمیایی استفاده می شود ؟-آیا زباله سوزانیده می شود ؟ در صورت مثبت بودن پاسخ در چه نقاطی این امر صورت می گیرد ؟-آیا زباله ها مشکلاتی را از نظر بهداشتی به وجود آورده است ؟-فاصله محل تخلیه زباله تا شهر .-ساعات جمع آوری زباله در شبانه روز .-آیا در محل جمع آوری زباله از سطل مخصوص استفاده می شود ؟-کیفیت جمع آوری بهداشتی زباله در محلات .-مشکلات و نواقص موجود از نظر مسئولین .-برنامه های آتی .-سایر .

مطالعات ترافیک و شبکه ارتباطی : موقعیت ارتباطی منطقه ای شهر .-مطالعات دروازه ای ( آمار ترافیک دروازه های شهر و تردد وسایل نقلیه ،متوسط سرنشین و بار مبداء و مقصد سفر ها ).-راه آهن ، فرودگاه ،بنگاههای حمل و نقل و حجم خروجی و ورودی سالیانه مسافر و بار در آنها .-وضعیت فیزیکی معابر شهری (سطح پوشش معابر) .-تقاطعها .- تابلو ها و علایم راهنمایی .-خیابانهای یک طرفه و دو طرفه .-پارکینگ ها و توقفگاهها .-وضع پیاده روها ، روشنایی معابر .-حجم ترافیک در شبکه معابر شهری .-سطح اشباع معابر شهری .-سیستمهای حمل و نقل دسته جمعی (اتوبوسرانی – تاکسیرانی و...).-مطالعات مبداء مقصد مطالعات کیفیت سرعت .- مطالعات کیفیت نور در شب . (1)